Ισραήλ και Αίγυπτος απέναντι στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο
Νέο διπλωματικό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την έγκριση της συμφωνίας από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης.
Η έγκριση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης προκαλεί έντονες αντιδράσεις, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη διαμάχη για τα θαλάσσια σύνορα, τα κυριαρχικά δικαιώματα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Το Ισραήλ και η Αίγυπτος εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην εξέλιξη, προσδίδοντας ευρύτερη περιφερειακή διάσταση σε μια διαφορά που αφορά άμεσα την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ισραήλ: Έντονη καταδίκη της απόφασης
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε έντονα, στις 21 Οκτωβρίου, την έγκριση του Μνημονίου Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Σύμφωνα με την ισραηλινή ανακοίνωση, η συμφωνία θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα στενών συμμάχων του Ισραήλ στην περιοχή. Η τοποθέτηση συνοδεύτηκε από επικρίσεις για τον ρόλο της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αίγυπτος: Απόρριψη με επίκληση των κυριαρχικών δικαιωμάτων
Το Κάιρο απέρριψε την έγκριση του μνημονίου, επισημαίνοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για την Αίγυπτο. Η αιγυπτιακή πλευρά υποστηρίζει ότι η συμφωνία θίγει δικαιώματά της στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα.
Η στάση της Αιγύπτου συνδέεται με τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψε με την Ελλάδα το 2020, καθώς οι δύο ρυθμίσεις αφορούν επικαλυπτόμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Η Ελλάδα και οι περιφερειακές ισορροπίες
Η Αθήνα απορρίπτει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Στις 20 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συζήτησε τηλεφωνικά με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, τις εξελίξεις και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Τι σημαίνει η απόφαση για τη Λιβύη;
Το μνημόνιο είχε υπογραφεί το 2019 από την Τουρκία και την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης. Η έγκρισή του από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης αποτελεί σημαντική πολιτική μεταβολή, καθώς ανατρέπει την προηγούμενη αντίθεσή του στη συμφωνία.
Η Τουρκία χαιρέτισε την εξέλιξη, ενώ Ελλάδα, Αίγυπτος, Κύπρος και Ισραήλ εκφράζουν σοβαρές αντιρρήσεις για τις συνέπειές της.
Το επόμενο βήμα στη διπλωματική σκακιέρα
Οι αντιδράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της διπλωματίας, του διεθνούς δικαίου και της συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι κοινές ανησυχίες θα μεταφραστούν σε συντονισμένες πρωτοβουλίες.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο παραμένει η υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και η διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας μέσα από διπλωματικές και θεσμικές διαδικασίες.