Η είδηση πέρασε στα ψιλά των αστυνομικών ρεπορτάζ, όμως η ουσία της είναι βαθιά θεσμική και επικίνδυνη. Οι αρχές προχώρησαν στη σύλληψη πέντε ατόμων που εργάζονταν ως προσωπικό ασφαλείας στο Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας —ένα από τα πιο επιβαρημένα νοσοκομεία της Αττικής— επειδή στερούνταν τη νόμιμη Άδεια Εργασίας Security.
Το περιστατικό αυτό δεν είναι απλά μια μεμονωμένη παρατυπία ενός εργολάβου. Είναι η ακτινογραφία ενός συστήματος που αντιμετωπίζει την ασφάλεια των κρίσιμων δημόσιων υποδομών ως τυπική διεκπεραίωση.
Ποιος ευθύνεται και για τι;
Ας δούμε τα πράγματα με τη γλώσσα της αγοράς και της νομιμότητας:
Η Ιδιωτική Εταιρεία (ΙΕΠΥΑ): Φέρει την πρώτιστη και αδιαμφισβήτητη ευθύνη. Βάσει του Ν. 2518/1997, η τοποθέτηση ατόμων χωρίς άδεια ασκήσεως επαγγέλματος συνιστά ποινικό αδίκημα. Όταν μια εταιρεία αναλαμβάνει μια δημόσια σύμβαση χιλιάδων ευρώ, η βασική της συμβατική υποχρέωση είναι να παρέχει αδειοδοτημένο και πιστοποιημένο προσωπικό. Η τακτική του «βάλτους μέσα να βγει η βάρδια» απαξιώνει τον κλάδο, εκθέτει τους ίδιους τους εργαζόμενους και θέτει σε κίνδυνο τις δομές.
Η Διοίκηση του Νοσοκομείου: Εδώ υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση. Πολλοί θεωρούν ότι μόλις το Δημόσιο υπογράψει μια σύμβαση με έναν εργολάβο, απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη. Λάθος. Βάσει της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/2016), η Διοίκηση υποχρεούται να διαθέτει Επιτροπή Παραλαβής και Ελέγχου. Η επιτροπή αυτή οφείλει να ζητά και να διασταυρώνει τις ονομαστικές καταστάσεις των φυλάκων και τα αντίγραφα των αδειών τους πριν αυτοί αναλάβουν πόστο. Αν δεν το έκανε, υπάρχει σοβαρή επιχειρησιακή αμέλεια.
Το Προσωπικό: Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι φέρουν επίσης προσωπική νομική ευθύνη. Ο νόμος είναι ξεκάθαρος και ορίζει ρητά ότι η άσκηση καθηκόντων φύλαξης χωρίς την απαιτούμενη άδεια αποτελεί ατομικό ποινικό αδίκημα. Κανείς δεν δικαιούται να επικαλείται άγνοια νόμου, ούτε μπορεί να μετακυλύει πλήρως την ευθύνη στον εργοδότη. Ακόμη κι αν στην πράξη πρόκειται για ανθρώπους που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ή πιέσεων από εταιρείες που τους διαβεβαιώνουν ότι «δεν υπάρχει πρόβλημα», η αποδοχή ανάληψης πόστου χωρίς τα νόμιμα προσόντα τους καθιστά υπόλογους απέναντι στις αρχές.
Η επιχειρησιακή πραγματικότητα
Η φύλαξη ενός νοσοκομείου δεν είναι στατική φύλαξη σε ένα άδειο εργοτάξιο. Απαιτεί διαχείριση κρίσεων, πρόληψη επεισοδίων σε χώρους επειγόντων περιστατικών, έλεγχο πρόσβασης και προστασία του υγειονομικού προσωπικού. Όταν στέλνεις σε ένα τέτοιο περιβάλλον ανθρώπους χωρίς την παραμικρή εκπαίδευση, είναι ζήτημα χρόνου να συμβεί το μοιραίο.
Τι πρέπει να γίνει σήμερα;
Αν θέλουμε να σοβαρευτούμε ως χώρα στον τομέα της ασφάλειας, το συμβάν στη Νίκαια πρέπει να λειτουργήσει ως καμπανάκι:
1. Σαρωτικοί έλεγχοι: Η ΕΛ.ΑΣ. και η Επιθεώρηση Εργασίας πρέπει να ελέγξουν άμεσα τις αδειοδοτήσεις του προσωπικού σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας.
2. Αυστηρές ρήτρες: Οι Διοικήσεις των Νοσοκομείων να ενεργοποιήσουν τις ποινικές ρήτρες έκπτωσης για τις εταιρείες που παραβιάζουν τη νομοθεσία.
3. Στροφή στην ποιότητα: Να σταματήσει η λογική του «φθηνότερου μειοδότη» στις προσφορές και να δοθεί έμφαση στα ουσιαστικά προσόντα και στην πιστοποιημένη κατάρτιση του προσωπικού.
4. Προστασία της εργασίας και αξιοπρεπείς μισθοί: Η ουσιαστική ασφάλεια δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε κακοπληρωμένους και εξαθλιωμένους εργαζόμενους. Πρέπει να προστατευτούν άμεσα οι θέσεις εργασίας, τα εργασιακά δικαιώματα και οι αποδοχές του προσωπικού φύλαξης. Το καλά αμειβόμενο και εργασιακά διασφαλισμένο προσωπικό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση σοβαρών επαγγελματιών, την αποτροπή φαινομένων εκμετάλλευσης και τη διατήρηση υψηλού επιπέδου υπηρεσιών στις ευαίσθητες δομές υγείας.
Η ασφάλεια των γιατρών, των νοσηλευτών και των ασθενών δεν είναι πεδίο για ερασιτεχνισμούς.
Γράφει ο Γρηγόριος Γιαννουτσος
Υπεύθυνος Τύπου & Εκπαίδευσης Μέλος Δ.Σ. Πανελλήνιου Σωματείου Ασφάλειας Προσώπων Υποδομών Χρματαποστολών ο «Οδυσσέας»
Μέλος Ε.ΔΗ.ΠΗ.Τ. Μακεδονίας – Θράκης
Email: Grgiannoutsos@gmail.com