Οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλη Γιαννάκου, σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στα δημόσια νοσοκομεία επανέφεραν στο προσκήνιο ένα ζήτημα που απασχολεί διαχρονικά τις δομές γείας. Η ανάγκη για ασφαλές περιβάλλον για τους επαγγελματίες υγείας, τους ασθενείς και τους επισκέπτες είναι αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, η συζήτηση μπορεί να γίνει ακόμη πιο ουσιαστική όταν βασίζεται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο και στις πραγματικές δυνατότητες στελέχωσης που διαθέτει σήμερα το Δημόσιο.
Συχνά δημιουργείται η εντύπωση ότι το προσωπικό ιδιωτικής ασφάλειας εκπαιδεύεται από την Ελληνική Αστυνομία. Στην πραγματικότητα, η επαγγελματική κατάρτιση πραγματοποιείται μέσω των δημόσιων και ιδιωτικών ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ) διετούς φοίτησης, των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) διάρκειας 105 ωρών. Οι υποψήφιοι που ακολουθούν τη διαδρομή των προγραμμάτων 105 ωρών συμμετέχουν στις εξετάσεις πιστοποίησης του ΚΕ.ΜΕ.Α., σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο. Στις εκπαιδευτικές αυτές δομές συμμετέχουν ως εκπαιδευτές και στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας, χωρίς όμως να αποτελούν τους μοναδικούς εκπαιδευτές. Στην εκπαιδευτική διαδικασία συμμετέχουν επίσης νομικοί, ιατροί, πυροσβέστες και άλλοι εξειδικευμένοι επαγγελματίες, ανάλογα με το αντικείμενο κάθε μαθήματος. Η Ελληνική Αστυνομία έχει τον θεσμικό ρόλο της έκδοσης της άδειας εργασίας προσωπικού ασφαλείας και του ελέγχου της νόμιμης άσκησης του επαγγέλματος.
Σήμερα, στα δημόσια νοσοκομεία υπηρετεί προσωπικό φύλαξης μέσω συμβάσεων ορισμένου χρόνου και επικουρικού προσωπικού Δ.Ε, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι ανάγκες καλύπτονται συμπληρωματικά από ιδιωτικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών ασφαλείας. Παράλληλα, εργάζονται και Υ.Ε φύλακες που διαθέτουν άδεια εργασίας προσωπικού ασφαλείας κατηγορίας 1, έχοντας αποκτήσει τα τυπικά προσόντα που προβλέπει η νομοθεσία.
Εφόσον, όμως, στόχος είναι η ουσιαστική αναβάθμιση της ασφάλειας των δημόσιων νοσοκομείων, ίσως αξίζει να εξεταστεί μια πιο στοχευμένη λύση: η αξιοποίηση της πλατφόρμας του λοιπού επικουρικού προσωπικού του Υπουργείου Υγείας, με την προκήρυξη θέσεων της κατηγορίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Ε.) Φυλάκων, ώστε να στελεχωθούν οι δομές υγείας με προσωπικό που διαθέτει αυξημένα επαγγελματικά προσόντα.
Το Προεδρικό Διάταγμα 85/2022, το οποίο καθορίζει τα προσόντα διορισμού στο Δημόσιο, προβλέπει ειδικότητες που συνδέονται άμεσα με την κατηγορία Δ.Ε. Φυλάκων, όπως:
Στέλεχος Ασφάλειας Προσώπων και Υποδομών,
Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας,
Φύλακας Μουσείων και Αρχαιολογικών Χώρων.
Οι απόφοιτοι των συγκεκριμένων ειδικοτήτων ολοκληρώνουν τέσσερα εξάμηνα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης στις ΣΑΕΚ, ενώ ακολουθεί ένα επιπλέον εξάμηνο πρακτικής άσκησης, συμπληρώνοντας συνολικά πέντε εξάμηνα εκπαίδευσης. Παράλληλα, είναι κάτοχοι άδειας εργασίας προσωπικού ασφαλείας κατηγορίας 1. Ο συνδυασμός της εξειδικευμένης επαγγελματικής κατάρτισης, της πρακτικής εμπειρίας και της νόμιμης άδειας εργασίας διαμορφώνει επαγγελματίες που διαθέτουν ολοκληρωμένες γνώσεις στον τομέα της ασφάλειας και μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις φύλαξης κρίσιμων δημόσιων υποδομών, όπως τα νοσοκομεία.
Η αξιοποίηση αυτού του ανθρώπινου δυναμικού μέσω της πλατφόρμας του λοιπού επικουρικού προσωπικού θα μπορούσε να αποτελέσει μία ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Με τον τρόπο αυτό, οι δομές υγείας θα ενισχύονταν με προσωπικό που δεν διαθέτει μόνο την προβλεπόμενη άδεια εργασίας, αλλά και αναγνωρισμένη διετή επαγγελματική κατάρτιση, πρακτική εμπειρία και εξειδικευμένες γνώσεις σε θέματα προστασίας εγκαταστάσεων, διαχείρισης περιστατικών, ελέγχου πρόσβασης και αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων.
Παράλληλα, η αποτελεσματική νοσοκομειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των φυλάκων. Απαιτεί συνεχή επιμόρφωση στη διαχείριση κρίσεων και επιθετικών συμπεριφορών, σαφή πρωτόκολλα συνεργασίας με τις διοικήσεις των νοσοκομείων, τις αστυνομικές αρχές και το υγειονομικό προσωπικό, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων ασφαλείας και τακτική αξιολόγηση των αναγκών κάθε μονάδας υγείας. Την να επανεκπαίδευση του προσωπικού μπορεί να την αναλάβει το ΕΚΚΔΑ με τα εξειδικευμένα προγράμματα που διαθέτει.
Η ενίσχυση της ασφάλειας στα δημόσια νοσοκομεία δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αριθμητικής αύξησης του προσωπικού. Αποτελεί κυρίως ζήτημα ορθής αξιοποίησης των διαθέσιμων επαγγελματικών προσόντων και του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού που ήδη υπάρχει. Η αξιοποίηση της κατηγορίας Δ.Ε. Φυλάκων, όπως προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική πρόταση για τη στελέχωση των δημόσιων νοσοκομείων με επαγγελματίες που διαθέτουν τόσο αναγνωρισμένη επαγγελματική κατάρτιση όσο και την απαιτούμενη άδεια εργασίας, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας των δομών υγείας και στην αποτελεσματικότερη προστασία εργαζομένων, ασθενών και πολιτών.
Γράφει ο Γρηγόριος Γιαννουτσος
Υπεύθυνος Τύπου & Εκπαίδευσης Μέλος Δ.Σ. Πανελλήνιου Σωματείου Ασφάλειας Προσώπων Υποδομών Χρματαποστολών ο «Οδυσσέας»
Μέλος Ε.ΔΗ.ΠΗ.Τ. Μακεδονίας – Θράκης
Email: Grgiannoutsos@gmail.com